
Friday, October 5, 2012
တရားမဝင္ သယ္ေဆာင္လာသည့္ အဆိပ္ျပင္းေသာ အေမြးထူ ပင့္ကူ အေကာင္ ၂ဝဝ ကို နယ္သာလန္ ေလဆိပ္တြင္ သိမ္းဆည္းရမိ
နယ္သာလန္
ႏိုင္ငံ အမ္စတာဒမ္ ေလဆိပ္တြင္ အဆိပ္ျပင္းေသာ အေမြးထူ ပင့္ကူ အေကာင္ ၂ဝဝ
ကို ေလဆိပ္ အာဏာပိုင္ မ်ားက ဂ်ာမနီႏုိင္ငံသား စံုတြဲတစ္တြဲ၏
ခရီးေဆာင္ေသတၱာအတြင္းမွ သိမ္းဆည္း ရမိခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။ ၎စံုတြဲသည္ ပီ႐ူး
ႏုိင္ငံမွ ျပန္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ၎တို႔၏ ခရီးေဆာင္ အိတ္အတြင္း အေမြးထ
ူပင့္ကူ ၂ဝဝ ကို ႏွံေကာင္မ်ား၊ ပိုးနားသန္မ်ား၊ ပိုးေတာင္မာ မ်ားႏွင့္အတူ
အဝတ္အစားမ်ား အၾကားတြင္ ဝွက္၍ သယ္ေဆာင္လာ ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း Die Welt သတင္းစာ က ေအာက္တိုဘာ ၄ ရက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
အႏၲရာယ္ရွိေသာ
အဆိုပါ တြားသြား သတၱဝါမ်ားအား ဖမ္းဆီးရမိ ခဲ့ေၾကာင္း ေလဆိပ္
အာဏာပိုင္မ်ားက အတည္ျပဳခဲ့ၿပီး ၎ တို႔တြင္ ေရာဂါပိုးမ်ား ပါဝင္မႈရွိ၊
မရွိကို စစ္ေဆးသြားမည္ဟု သိရသည္။ ယခုကဲ့သို႔ အႏၲရာယ္ရွိသည့္ တိရစၧာန္မ်ား
တရားမဝင္ သယ္ေဆာင္မႈကို ယခင္က တစ္ႀကိမ္မွ် မႀကံဳဖူးေၾကာင္း အမ္စတာဒမ္၏
အေကာက္ခြန္ ဌာနမွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကား ခဲ့သည္ဟု သိရ သည္။
တရုတ္နုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္မွာေျမျပိဳမွဳျဖစ္ပြား။
တရုတ္နုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္မွာ ေအာက္တိုဘာလ ၄-ရက္ေန႔က
မိုးၾကီးျပီးေတာင္ျပိဳေျမျပိဳ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ပိတ္မိေသဆံုးခဲ့တဲ့ ကေလး
၁၈-ဥိးရဲ့ ရုပ္အေလာင္းေတြကို ေအာက္တိုဘာလ ၅-ရက္ မနက္ေစာေစာမွာ
ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႔ေတြက ခက္ခက္ခဲခဲ ရွာေဖြတူးယူခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့
ရြာသားတစ္ဥိးကေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ ေပ်ာက္ဆံုးေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။
တရုတ္နုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ Longhaixiang ျမိဳ႔နယ္ရွိ Zhenhe ေက်းရြာေလးမွာ ေအာက္တိုဘာလ ၄-ရက္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ ၈-နာရီေလာက္က ေတာင္ျပိဳမွဳျဖစ္ျပီး ေက်ာင္းတက္ေနတဲ့ ကေလး ၁၈-ဥိးနဲ႔ လူၾကီး ၁-ဦး စုစုေပါင္း ၁၉-ဦး ပိတ္မိေနခဲ့ပါတယ္။ "ေက်ာင္းသားအေတာ္မ်ားမ်ား အခုတူးေနတဲ့ ေနရာမွာဘဲ ပိတ္မိခဲ့တာပါ။ ကေလး ၃-ေယာက္ရဲ့ ရုပ္အေလာင္းေတြကိုေတာ့ ေက်ာင္းဂိတ္၀နားမွာ ရွာေတြ႔ခဲ့ပါတယ္၊ အခင္းျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း ကေလးေတြက ဂိတ္ေပါက္နားကို ေျပးလာခဲ့ေပမဲ့ သူတို႔ မလြတ္ေျမာက္နုိင္ခဲ့ပါဘူး "လို႔ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ေနတဲ့ မိးသတ္ဌာန အၾကီးအကဲက ေျပာသြားတာပါ။ ေျမျပိဳမွဳေၾကာင့္ အေရးေပၚေနရာေျပာင္းေရႊ႔ထားတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဥိးက ေတာ့ "သူတုိ႔က က်မကို ခ်က္ခ်င္းေနရာေျပာင္းဖို႔ ေျပာတယ္။က်မက ပစၥညး္ေလးေတြ ယူအံုးမယ္ဆုိေတာ့ လူ႔အသက္က ပိုအေရးၾကိးတယ္လုိ႔ ေျပာျပီး က်မကို ဒီေနရာကို ပုိ႔ေပးခဲ့တာပါ "လို႔ ေျပာျပသြားပါတယ္။ အဲဒီရြာေလးမွာ ေအာက္တုိဘာလ ၄-ရက္ မနက္ ၈-နာရီေလာက္မွာ ေျမျပိဳမွဳျဖစ္ခဲ့ေပမဲ့ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးခက္ခဲလြန္းတာေၾကာင့္ မီးသတ္၊ စစ္တပ္နဲ႔ ေဆးတပ္သားေတြပါ၀င္တဲ့ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႔ ေတြဟာ ညေန ၆-နာရီေလာက္မွ အခင္းျဖစ္ရာကို ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။
ေက်ာင္းသူ တစ္ဦး၏ အစာအိမ္ အတြင္းမွ အေလးခ်ိန္ ေလးေပါင္နီးပါးရွိ ဆံပင္ အလံုးအေထြး တစ္ခုအား ေအာင္ျမင္စြာ ဖယ္ထုတ္
အိႏၵိယႏိုင္ငံ
မက္ဒယာပရာဒက္ရွ္ ျပည္နယ္ အင္ဒိုၿမိဳ႕ရွိ မဟာရာဂ်ာရက္ရွ္ ဝမ္ထရာ ေဆး႐ံုမွ
အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာ ခြဲစိတ္ ဆရာဝန္မ်ားသည္ ေက်ာင္းသူေလး
တစ္ဦး၏ ဝမ္းဗိုက္ အတြင္းမွ အေလးခ်ိန္ ေလးေပါင္နီး ပါးရွိ ဆံပင္မ်ားကို
ေအာင္ျမင္စြာ ခြဲစိတ္ထုတ္ယူ ေပးႏိုင္ခဲ့သည္ဟု အင္တာနက္ သတင္း တစ္ပုဒ္တြင္
ေဖာ္ျပထားသည္။ အဆိုပါ ေက်ာင္းသူ ေလးသည္ အသက္အရြယ္ အားျဖင့္ ၁၉ ႏွစ္ရွိၿပီ
ျဖစ္ၿပီး သူမသည္ အတန္းခ်ိန္ အတြင္း၌ ေျမျဖဴႏွင့္ ဆံပင္မ်ားကို ေရာ၍ မ်ဳိခ်
တတ္သည့္ အေလ့အက်င့္ ရွိသူျဖစ္သည္။
ယင္းအေလ့
အက်င့္ေၾကာင့္ သူမ၏ အစာအိမ္ အတြင္း၌ ဆံပင္အလံုး အေထြးမွာ တျဖည္းျဖည္း
ႀကီးထြားလာၿပီး လူကို ထိခိုက္မႈ ေပးလာျခင္းေၾကာင့္ ေဆး႐ံုသို႔ လာေရာက္
ခြဲစိတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ သူမကို ခြဲစိတ္ခဲ့ရာတြင္ အစာအိမ္
အတြင္းမွ ဖယ္ထုတ္ လိုက္ရသည့္ ဆံပင္ အလံုးအေထြး ႀကီး၏ အေလးခ်ိန္သည္ ေလးေပါင္
နီးပါးခန္႔ ရွိသည္ဟု ခြဲစိတ္ ဆရာဝန္ တစ္ဦး ျဖစ္သူ ေအမန္အဂါေဝါလ္ က
ေျပာၾကားသည္။ ယခု အခ်ိန္တြင္ အဆိုပါ ေက်ာင္းသူေလး၏ အေျခအေနသည္ တျဖည္းျဖည္း
ေကာင္း မြန္ လာၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ ရက္အနည္းငယ္ အထိအစာႏွင့္ေရကို
စားေသာက္၍ မ ရႏိုင္ ေသးေ ၾကာင္း သိရသည္။
ထူးထူးဆန္းဆန္းေက်ာက္ေတာင္ၾကီးတြင္းကဟိုတယ္
Cappadocia ေဒသဟာ တူရကီႏိုင္ငံရဲ႕ အလည္မွာတည္ရွိျပီး ေလေရ တိုက္စားမႈေၾကာင္႕ ပံုသ႑ာန္ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ မ်က္စိတစ္ဆံုး ၾကည္႔၍ မဆံုးႏိုင္ေအာင္ မ်ားျပား လွတဲ႔ ေက်ာက္ေဆာင္ ေက်ာက္သားမ်ား၊ ေက်ာက္ တိုင္ၾကီးမ်ားကို ေတြ႔ရွိႏိုင္တဲ႔ ထူးဆန္းေသာ ေဒသျဖစ္ပါတယ္။
အခ်ိဳ႕ေသာ ေက်ာက္ေဆာင္မ်ားဟာ သဘာဝေရကန္မ်ား၊ စမ္းေခ်ာင္းမ်ားထဲမွာပါ ျဖစ္ေပၚ တည္ရွိေနၾကပါတယ္။ Cappadocia ေဒသမွာ လြန္ခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ေသာင္းေက်ာ္ေလာက္ ကတည္းက လူေတြ အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ႕ၾကျပီလို႕ ဆိုပါတယ္။ အဲဒီေဒသမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ႔ ေဒသခံမ်ားဟာ
ခပ္ေပ်ာ႔ေပ်ာ႕ ျဖစ္ေနတဲ႔ ေက်ာက္သား ေက်ာက္ေဆာင္မ်ားကို ထြင္းထုျပီးမွ ေနအိမ္မ်ား၊ ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းမ်ား၊ ဘာသာေရး အေဆာက္အဦးမ်ား၊ ဟုိတယ္မ်ား အျဖစ္ ေဆာက္လုပ္ေနထိုင္ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ၄င္းေဒသမွာ အင္မတန္မွ သာယာတဲ႔ ရႈခင္းမ်ားက ဝိုင္းရံလို႕ ေနပါတယ္။
Cappadocia ေဒသမွာ ရွိတဲ႔ ဟုိတယ္ေတြထဲမွာ ေက်ာက္ေတာင္ကိုထြင္းေဖာက္လို႕ တည္ေဆာက္ထားတဲ႔ Elkep Evi ဟုိတယ္ဟာ အေကာင္းဆံုး ဟိုတယ္တစ္ခုအျဖစ္ ပါဝင္ပါတယ္။ ၄င္းဟိုတယ္မွာ ခန္းနားလွပတဲ႔ အခန္းအျပင္ အဆင္မ်ားရွိပါတယ္။ Elkep Evi လိႈဏ္ဂူဟိုတယ္ရဲ႕ ေက်ာက္ေတာင္နံရံကို ထြင္းထားတဲ႔ အခန္းမ်ားဟာ ပ်ားရည္ဆမ္းခရီး ထြက္ၾကတဲ႔ မဂၤလာေမာင္မယ္မ်ား၊ အပန္းေျဖအနားယူၾကတဲ႕ မိသားစုမ်ား၊ သဘာဝရႈခင္း ေလ႕လာလိုသူမ်ား၊ က်န္းမာေရးအတြက္ ေလေကာင္းေလသန္႔ ရွႈရႈိက္လိုသူမ်ား အတြက္ အလြန္အဆင္ေျပတဲ႔ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။
Elkep Evi ေက်ာက္ဂူဟိုတယ္မွာ ေက်ာက္ထြင္းဂူ အိမ္မ်ားသဖြယ္ ျပင္ဆင္ထားတဲ႔ အခန္းနဲ႔အတူ အဆင္႕အတန္းမီ အိပ္ရာအသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ားကို ထားရွိပါတယ္။ အိပ္ခန္းမ်ားသာမက၊ ဧည္႕ခန္း၊ စားေသာက္ခန္း စသည္တို႔ဟာလည္း ေက်ာက္ေတာင္ၾကီးအတြင္းမွာ တည္ရွိပါတယ္။ တူရကီလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ရိုးရာ အစားအစာမ်ားျဖစ္တဲ႔ အိမ္တြင္းျဖစ္ တူရကီပဲန္ကိတ္၊ သံလြင္သီး၊ ခ်ိစ္၊ လတ္ဆတ္ေသာေပါင္မုန္႕ ယိုမ်ိဳစံုနဲ႔ လတ္လတ္ ဆတ္ဆတ္ ညွစ္ထားတဲ႔ လိေမၼာ္ရည္၊ လက္ဖက္ရည္ (သို႕မဟုတ္) ေကာ္ဖီတို႕ကို နံနက္ခင္းစာအျဖစ္ ဟိုတယ္ရဲ႕ အျမင္႕ဆံုးကုန္းထိပ္မွာ တည္ရွိတဲ႔ ဥယ်ာဥ္ထဲမွာ
စားေသာက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Cappadocia ကို ေရာက္သူတိုင္း သဘာဝရဲ႕ အလွအပမ်ားကို လွည္႕လွည္ၾကည္႔ရႈရင္း တူရကီအစားအစာမ်ားကို စားေသာက္ရတာဟာ အင္မတန္မွ ႏွစ္သစ္ဖို႕ ေကာင္းျပီး မေမ႔ႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ရပါတယ္လို႕ ဆိုၾကပါတယ္။
ျမန္မာနုိင္ငံနွင္႔ေျမငလွ်င္အပုိင္း(2)
ပုဂံငလ်င္ (၁၉၇၅)ႏွင့္ ေတာင္တြင္းၾကီးငလ်င္ (၂၀၀၃)
ပုဂံငလ်င္ႏွင့္ ပါတ္သက္ျပီး ဆရာေတာ္ ဦးေသာဘိတ (ေရႊကိုင္းသား)က ၁၉၇၆ ထုတ္ေဝေသာ သမိုင္းဝင္ ငလ်င္ၾကီး မ်ားႏွင့္ ပုဂံငလ်င္ စာတမ္း၌ ျပည့္စံုစြာ ေဖၚျပထားသည္။ ပမာဏ (၆.၅) ျဖစ္သည္။ ေရွးေဟာင္း အေဆာက္အဦ အမ်ားဆံုးရွိေသာ ပုဂံေဒသ၌ အပ်က္မ်ားသည္။ သို႕ေသာ္ ငလ်င္ဗဟိုခ်က္သည္ တန္႕ၾကည္ ေတာင္ ေျမာက္ဖက္ယြန္းယြန္း၌ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ငလ်င္ျဖစ္ရာ အရပ္သည္လည္း ဧရာဝတီျမစ္ အေနာက္ျခမ္း၌သာ ျဖစ္သည္။ ျပည္ျမိဳ႕ငလ်င္ႏွင့္ ပုဂံငလ်င္ ၂ ခုစလံုးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ ဖက္ျခမ္း တက္တိုးနစ္ ျဖစ္ရပ္မ်ားနွင့္ တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္သည္။
ေတာင္တြင္းၾကီး ငလ်င္သည္ ေျမလတ္ေဒသ၌ ျဖစ္ေသာ ငလ်င္တစ္ခု ျဖစ္ေသာ္လည္း အထက္က ျပခဲ့ေသာ ငလ်င္မ်ား ကဲ့သို႕ အေနာက္ဖက္ ျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ မဆက္စပ္ဘဲ စစ္ကိုင္း ျပတ္ေရြ႕၏ လႊမ္းမိုးမႈက ပိုမ်ားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ေတာင္တြင္းၾကီးငလ်င္ အေၾကာင္းကို ဤဘေလာ့ဂ္ တစ္ေနရာ၌ ေဖၚျပခဲ့ျပီးျပီ။
ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုင္းကငလ်င္မ်ား
ေျမာက္ဖက္ ဝန္းသို၊ ကသာ၊ အင္းေတာ္ၾကီးမွသည္ ေတာင္ဖက္ ပဲခူးရိုးမအေရွ႕ျခမ္း ပဲခူး၊ ရန္ကုန္ အရပ္မ်ား အထိ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ ငလ်င္ဇုန္၌ က်ေရာက္သည္။ အတိတ္ငလ်င္ ျဖစ္ရပ္မ်ားကို ေရွးက်ေသာ ေစတီေတာ္ မ်ား၏ ျပဳျပင္မႈသမိုင္း၊ ျမန္မာ့သမိုင္းမ်ား၌ ေတြ႕ရသည္။ တေကာင္းေခတ္က ငလ်င္မ်ားကို မသိရေသာ္လည္း လက္ရွိ တေကာင္းျမိဳ႕ေဟာင္းေနရာ ဝန္းက်င္၌ အင္အားျပင္းငလ်င္ၾကီးမ်ား မၾကာခဏ လႈပ္သည္။ ၁၉၉၁က ပမာဏ ၇.၁ ရွိေသာ ငလ်င္ၾကီး ၂ ခု တစ္ရက္ျခား လႈပ္ခဲ့သျဖင့္ တေကာင္းႏွင့္ ထီးခ်ိဳင့္ေဒသ၌ ထိခိုက္ ပ်က္စီးမႈရွိသည္။ သေရေခတၱ၌ သာသနာႏွစ္ ၁၀၁ (၄၄၃ ဘီစီ) ႏွင့္ ၆၀၉ (၆၅ ေအဒီ) တို႕၌ ငလ်င္ၾကီးမ်ား လႈပ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ၁၈၅၈ ျပည္ျမိဳ႕ ငလ်င္ႏွင့္ ၆၅ခု သေရေခတၱရာ ငလ်င္တို႕အၾကား ႏွစ္ေပါင္း ၁၈၀၀ နီးပါးအတြင္း ဤအရပ္ဝန္းက်င္၌ ငလ်င္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ဦးမည္ဟု ဆံုးျဖတ္ထားသည္။ အတိတ္ငလ်င္ သုေတသန မ်ားအတြက္ စဥ္းစားရန္ ျဖစ္သည္။
ပုဂံျပည္၌လည္း အလားတူပင္ ငလ်င္မ်ား လႈပ္သည္။ ၁၉၇၅ ေရွ႕ပိုင္း၌ ၃၂၄၊ ၉၈၆၊ ၁၂၈၇၊ ၁၂၈၉၊ ၁၈၁၆၊ ၁၈၅၆ တို႕၌ ငလ်င္လႈပ္သျဖင့္ ဘုရားေစတီမ်ားျပိဳကာ ျပဳျပင္ရေၾကာင္း ဆိုသည္။ ပုဂံျပီးေနာက္ အင္းဝ၊ ပင္းယ၊ စစ္ကိုင္း၊ အမရပူရ ငလ်င္မ်ား ျဖစ္သည္။ ၁၈၃၉၌ ျဖစ္ေသာ အင္းဝငလ်င္ၾကီးသည္ မင္းကြန္း ပုထိုးေတာ္ၾကီးပင္ အက္ကြဲေစခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ၅၅ ႏွစ္ခန္႕ (၁၉၅၆)က ျဖစ္ခဲ့ေသာ စစ္ကိုင္းငလ်င္သည္ စစ္ကိုင္း - မႏၱေလးအရပ္၌ျဖစ္ခဲ့ေသာ ေနာက္ဆံုးငလ်င္ ျဖစ္သည္။ ေတာင္ဖက္သို႔ သြားလွ်င္ ပဲခူးျမိဳ႕မွ ေရႊေမာေဓာ ေစတီေတာ္၊ သန္လ်င္မွ က်ိဳက္ေခါက္ေစတီေတာ္ႏွင့္ ေရႊတိဂံု ေစတီေတာ္ တို႕ ျပဳျပင္မႈ မွတ္တမ္းမ်ားသည္ ရွည္လ်ားေသာ ငလ်င္သမိုင္းကို ျပၾကသည္။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္အတြင္း အင္အားျပင္း ငလ်င္ၾကီး ၃၀ ေက်ာ္ လႈပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ၁၉၃၀က လႈပ္ခဲ့ေသာ ပဲခူးငလ်င္သည္ ရန္ကုန္ - ပဲခူးေဒသ၌ ေနာက္ဆံုး ျဖစ္ခဲ့သည္။ ႏွစ္ေပါင္း ၈၀ ေက်ာ္ခဲ့ျပီ။ အလားတူ ငလ်င္မ်ိဳးျဖစ္ရန္ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ လံုေလာက္ျပီ။
ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚေဒသငလ်င္မ်ား
ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚေဒသမ်ား ငလ်င္ဒဏ္ခ့ရေၾကာင္း မွတ္တမ္းမ်ား၌ ေတြ႕ရခဲသည္။ အေၾကာင္းတစ္ရပ္မွာ ေရွးက ျမိဳ႕ေတာ္မ်ားသည္ ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုင္းမ်ား၌သာ ထူေထာင္ ထြန္းကားခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္မည္။ ၁၉၇၀ ဝန္းက်င္က ေဒးဒရဲငလ်င္လႈပ္ဘူးသည္။ ေဒးဒရဲ၊ ဖ်ာပံုျမိဳ႕မ်ား ထိခိုက္ခံရသည္။ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ ထီးေတာ္ပင္ ေစာင္းသြားဖူးသည္။ ၂၀၀၄ ဆူမၾတား ငလ်င္ၾကီးလႈပ္ျပီး ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္မ်ား လႈပ္ရာ ျမန္မာနယ္နိမိတ္ အစပ္ထိ ေရာက္လာသည္။ အန္ဒမန္ ကၽြန္းတန္းမွ အင္အား ၇.၃ ရွိေသာ ငလ်င္မ်ား လႈပ္ေသာအခါ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚေဒသ ျမိဳ႕မ်ားကို ထိခိုက္သည္။ လပြတၱာျမိဳ႕၌ အေဆာက္အဦ အခ်ိဳ႕ ငလ်င္အရွိန္ေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈ ရွိခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ထိုစဥ္က ဆူနာမီလိႈင္း ထိခိုက္မႈကို အာရံုစိုက္ ေနၾကသျဖင့္ ငလ်င္ထိခိုက္မႈကို ခ်န္ထားခဲ့ၾကသည္။
ငလ်င္အႏၱရာယ္ႏွင့္ ငလ်င္ဇုန္မ်ားျပ ေျမပံု
ဘယ္ေနရာမွာ ငလ်င္လႈပ္သည္ အင္အား ပမာဏ မည္မွ်ျဖစ္သည္ဟု ေျပာဆို ထုတ္ျပန္ျခင္းသည္ ငလ်င္ ျဖစ္ရပ္ event ကို ေျပာျခင္း ျဖစ္သည္။ ငလ်င္လႈပ္သည္။ ထိုထက္မပို။ ငလ်င္လႈပ္သျဖင့္ ငလ်င္အရွိန္ ခံစားၾကရသည္။ ထိုအရွိန္ ျပင္းထန္လွ်င္ ျပင္းထန္သေလာက္ ထိခိုက္ ပ်က္စီးေစႏိုင္သည္။ ထိုသို႕ ဆိုလွ်င္ ငလ်င္အႏၱရာယ္ seismic hazard or earthquake hazard အေၾကာင္း ဆိုရာ ေရာက္သည္။ ငလ်င္ လႈပ္ေသာအခါ ေျမျပင္သည္ လိႈင္းထ၍ ေရြ႕သည္ (displacement)။ အခ်ိန္ႏွင့္ အမွ်ေရြ႕သည္ကို အလ်င္ velocity ဟု သည္။ ထိုအလ်င္ အခ်ိန္လိုက္၍ ေျပာင္းလဲသည့္အခါ အရွိန္ acceleration ျဖစ္သည္။
ရူပေဗဒ သေဘာအရ ထိုအရွိန္ကိုလိုက္၍ အား Force ျဖစ္သည္။ ထိုအား အၾကီးအေသး အေပၚလိုက္၍ မခံႏိုင္လွ်င္ ပ်က္သည္။ ထိုကဲ့သို႕ အဆင့္ဆင့္ ျဖစ္ရာ အေရြ႕၊ အလ်င္၊ အရွိန္တို႕သည္ ငလ်င္ႏွင့္ တြဲ၍ ျဖစ္ေသာ အရာမ်ား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အႏၱရာယ္ဟု ဆိုလွ်င္ ထို ၃ ခ်က္ကို သိရသည္။
အျခား အတြဲအဖက္မ်ားရွိေသးသည္။ ထိုအထဲမွ လႈပ္ေနခ်ိန္ duration သည္ ပို၍ အေရးပါသည္။ ငလ်င္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ျဖစ္ေသာ ေျမျပင္၏ အေရြ႕၊ အလ်င္၊ အရွိန္တို႕သည္ ဗဟိုခ်က္မွ ေဝးသြား သည္ႏွင့္အမွ် အားေလ်ာ့သြားသည္။ ငလ်င္တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု အင္အား အၾကီးအေသးမတူ၊ ငလ်င္ ျဖစ္ရာ အနက္မတူ၊ ဇစ္ျမစ္မတူ၊ စေသာ မတူညီခ်က္မ်ားေၾကာင့္ အရွိန္ တက္ျခင္း၊ သက္ျခင္းလည္း မတူၾကေပ။ ထိုအရွိန္ တက္ျခင္း သက္ျခင္းမတူညီခ်က္မ်ားကို တိုင္းတာထားေသာ အခ်က္မ်ားအေပၚ ေလ့လာ၍ ဥပေဒသမ်ား၊ ညီမွ်ခ်က္မ်ား တင္ျပထားၾကသည္။ Attenuation relationship ဟု ေခၚသည္။ ျမန္မာျပည္ အတြက္မူ တိုင္းစက္၊ မွတ္တမ္းမ်ား မရွိခဲ့ေသးသလို ေလ့လာတင္ျပမႈမ်ားလည္း မရွိေသးေပ။ ထို႕ေၾကာင့္ ဆင္တူရိုးမွားရွိေသာ ငလ်င္ရပ္ဝန္းမ်ားအား ေလ့လာခ်က္မ်ားကို မွီ၍ ခန္႕မွန္းခ်က္ လုပ္ထားရသည္။
ငလ်င္ျဖစ္ရာ ျပတ္ေရြ႕၊ ငလ်င္ပမာဏ စသည္တို႕ကို ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္သည့္အခါ ငလ်င္အရွိန္ကို ရသည္။ ထိုတန္ဖိုးမ်ားကို နီးစပ္ရာဆက္စပ္ျပီး ေျမပံုတစ္ခု ေရးဆြဲႏိုင္သည္။ ပံု (၁) သည္ ထိုကဲ့သို႕ အေျခခံ ေရးဆြဲထားေသာ ပံုျဖစ္သည္။ ျဖစ္ျပီးေသာ ငလ်င္မ်ားကိုအေျခခံ၍ ဆိုင္ရာ ငလ်င္ျဖစ္ႏိုင္သည့္ ျပတ္ေရြ႕မ်ားက ျဖစ္ႏိုင္ေသာ ငလ်င္ၾကီးမ်ား၏ သက္ေရာက္ပံုကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားထားသည့္ deterministic seismic hazard map မ်ိဳး၌ အက်ံဳးဝင္သည္။ ေနာင္ အႏွစ္ ၅၀၀၊ ၁၀၀၀ လွ်င္ အနားဝန္းက်င္ ရွိရွိသမွ်ေသာ လႈပ္တတ္သည့္ ျပတ္ေရြ႕မ်ားထဲမွ အင္အားျပင္း ငလ်င္တစ္ခု ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ႏွင့္ လက္ခံ ႏိုင္သည့္ အရွိန္ထက္ ပို၍ ျဖစ္လာႏိုင္ေသာ အရွိန္တစ္ခုကို တြက္ခ်က္ျပသည့္ အလားအလာျပ ငလ်င္ဇုန္ ေျမပံုမ်ိဳး probabilistic seismic hazard assessment (psha) map မဟုတ္ပါ။

Subscribe to:
Posts (Atom)
